
Erciyes Üniversitesi Teknopark Genel Müdürü Ahmet Başalp,
Teknoparkların sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için desteğe ihtiyacı
olduğunu belirterek, Türkiye'deki teknoparklara olan desteklerin
yetersiz olduğunu söyledi.
Başalp, AA muhabirine yaptığı açıklamada, teknoparkların
üniversitelerle sanayi kuruluşlarını bir araya getirerek, yenilikçi
fikirlerin ticari olarak değerlendirilmesini sağlayan, artan beyin
göçünün azaltılmasını ve ülke gelişmişlik seviyesinin artırılmasını
amaçlayan merkezler olduğunu belirtti.
Teknopark fikrinin ilk olarak 1950 yılında Stanford
Üniversitesi'nin öncülüğünde yaptıkları araştırmaları ticarileştirmek
isteyen bir grup araştırmacının çabalarıyla Amerika'da ortaya çıktığını
anlatan Başalp, şunları söyledi:
"Teknoparkların ilk çıkış yeri Amerika Stanford
Üniversitesi'dir. Günümüz adıyla 'Silikon Vadisi' olarak bilinen bu
teknopark, dünyanın en çok tanınan teknoparkıdır.
Google, Intel, Adobe Systems, Yahoo, VeriSign gibi yüzlerce
küresel firma bu teknoparkta yer almaktadır. Silikon Vadisi'nin
önderliğini üstlendiği teknoparklar bugün tüm dünyada inovatif
düşüncenin (yenileşimci) pratik hayata aktarıldığı devasa merkezler
haline gelmişlerdir."
Başalp, dünyada yaklaşık olarak 800 teknoparkın aktif olarak
çalıştığını belirterek, Türkiye'deki teknopark yapılanmalarının ODTÜ
tarafından 1991 yılında başlatıldığını kaydetti.
Teknoparkların sıkıntıları
Türkiye'de kurulu 30 teknoparkın sağlıklı bir şekilde
çalışabilmesi için desteğe ihtiyacı olduğunu ifade eden Başalp,
"Teknoparklar, güçlü bir otokontrol mekanizması olmasına rağmen yeterli
destek mekanizmaları yok. Teknoparklar özellikle kurulum aşamasında çok
ciddi problemler yaşamaktadırlar" dedi.
Projesine destek göremeyen fikir üreticisinin, desteği yabancı
şirketten aldığında beyin göçünün başladığını anlatan Başalp, şöyle
konuştu:
"Uygulamaya geçebilecek gelecek vaat eden projelerin
başlangıcında proje ekibine başlangıç sermayesi verilmeli, daha sonraki
dönemde de projeyi sürdürüp sonuçlandırabilmeleri için çekirdek sermaye
yardımında bulunulabilecek mekanizmalar oluşturulmalıdır.
Bu konuda teknoparklara maddi anlamda destekler verilmeli ve
yasal düzenleme yapılmalıdır. Gerekli desteği alamayan ve fikrini
hayata geçiremeyen girişimci kendisine destek veren yabancı firmalarla
işbirliği yaparak yurtdışına çıkmakta ve beyin göçüne katılmaktadır."
Seri üretimde vergi sorunu
Teknoparkların karşısında duran diğer bir başka sorunun Ar-Ge
çalışması yapan firmaların seri üretime geçtiklerinde karşılarına çıkan
vergi engelleri olduğunu belirten Başalp, "Yasa gereği teknopark alanı
içerisinde yapılan çalışmalar sadece geliştirme aşamasında iken
vergiden muaftırlar, yani prototip (model) üretildikten ve proje başarı
ile sonlandırıldıktan sonra destekler sona ermektedir. Teknopark
mekanizmasının daha iyi işleyebilmesi için hiç şüphesiz ki seri üretim
hususunda da birtakım kolaylıkların getirilmesi gerekli" diye konuştu.