
Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü mezunu, yüksek lisans
öğrencisi Sezen Sekmen, İsviçre'nin Cenevre kentindeki Avrupa Nükleer
Araştırma Merkezi'nde (CERN), 'Big Bang' diye tabir edilen 'Büyük
Patlama'nın hemen ardından ortaya çıkan enerji yoğunluğunu tekrar
canlandırmak için bilim adamlarıyla birlikte ter döküyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) destek verdiği, dünya kamuoyunun
sonucunu sabırsızlıkla beklediği dev proje, CERN'de sürdürülüyor.
Bursalı bir ailenin kızı olan, ODTÜ Fizik Bölümü mezunu
Sezen Sekmen de CERN'de Avrupalı bilimadamlarıyla Nobel'e aday
gösterilecek çalışma için birlikte çalışıyor.
Kendinden emin
'Büyük Patlama'nın hemen ardından, evrende hangi tür
parçacıklar bulunduğunu ve evreni hangi temel fizik kurallarının
yönlendirdiğini saptamak amacıyla çalıştıklarını söyleyen Sezen Sekmen,
sonucu tüm dünyayı ilgilendiren porjeyle ilgili olarak şunları söyledi:
"CERN'de şu anda, LHC (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) adlı bir
deney üzerinde çalışılıyor. Bu deneyde protonlar 27 kilometre çapındaki
çembersel bir tüpün içinde hızlandırılarak kafa kafaya çarpıştırılıyor.
Çarpışma sonucunda açığa çıkan enerji sayesinde bugüne kadar
görülmemiş yeni parçacıkların meydana çıkması bekleniyor. Ortaya
çıkması beklenen parçacıklar normalde çevremizde göremeyeceğimiz
parçacıklar.
Oluşabilmeleri için çok yoğun enerji ortamı gerekiyor. İşte bu yoğun enerji ortamını LHC'deki çarpışma sağlıyor."
Evrenin oluşumuna yolculuk
Enerji yoğunluğunun evrende, 'Büyük Patlama'dan çok kısa bir süre sonra
da mevcudiyetini koruduğunu vurgulayan Sekmen, "LHC'de 'Büyük
Patlama'dan kısa bir süre sonraki evrenin şartlarını tekrar
canlandırarak o şartlarda evrende hangi tür parçacıklar bulunduğunu ve
evreni hangi temel fizik kurallarının yönlendirdiğini anlamaya
çalışacağız.
CERN'de CMS deneyinin fizik grupları için çalışıyorum.
Amacımız detektörde görülenleri yorumlayarak hangi kuramın çıkacak
sonuca yol açtığını anlamak. Elbette henüz deney başlamadığı için şu
anda elimizde değerlendirecek gerçek veriler yok.
Bizim şu anda yaptığımız günümüzün kayda değer kuramlarının
gerçek oldukları takdirde deneyde nasıl görüleceklerinin gerçeğe tam
uygun simülasyonlarını yapmak ve bir kuram var olduğu takdirde onu
elimizdeki detektör ile hangi verimlilikle ölçebileceğimizi belirlemek.
Şu anda fizik grupları olarak olabildiğince çok kuramı
modellemeye çalışıyoruz. Deney başladığında gelen verileri elimizdeki
modellerle karşılaştırarak gerçek verilerin hangi modele daha uygun
olduğunu araştıracağız" diye konuştu.